Kasetony i litery przestrzenne z pleksi
Kaseton i litery przestrzenne to miejsca, w których pleksi pracuje razem ze światłem przechodzącym przez taflę. Decyzje, które o tym rozstrzygają, podejmuje się na samym początku: rodzaj lica, odległość od źródła światła i sposób, w jaki znak ma być czytany po zmroku.

Lico decyduje o wszystkim
Cała reszta kasetonu, czyli obudowa, moduły i zasilanie, jest wymienialna. Lico nie.
To ono jest widoczne i to ono rozstrzyga, czy znak wygląda na wykonany porządnie, czy na złożony z tego, co było pod ręką.
Przy licu z pleksi wchodzą w grę trzy rodzaje tafli i różnią się czymś, czego nie widać w cenniku: stopniem rozproszenia światła.
| Cecha | Bezbarwna | Mleczna | Opalowa |
|---|---|---|---|
| Rozproszenie światła | żadne | częściowe | pełne |
| Widoczne punkty diod | tak | przy małej odległości | nie |
| Jasność znaku po zmrokurozproszenie zawsze kosztuje trochę światła | najwyższa | wysoka | niższa |
| Wygląd w dzień, bez podświetlenia | przezroczysty | biały | biały, gładki |
| Minimalna odległość od modułów | duża | średnia | mała |
Tabela opisuje zachowanie rodzajów tafli, nie parametry konkretnego wyrobu. Odległość między licem a modułami ustala się przy projekcie, bo zależy od rozstawu i typu użytego oświetlenia.
Widać tu zależność, która zaskakuje przy pierwszym kasetonie: im lepsze rozproszenie, tym ciemniejszy znak. Tafla opalowa daje równą, gładką płaszczyznę bez plam, ale zatrzymuje więcej światła niż mleczna. Dlatego nie ma jednego dobrego wyboru. Jest wybór pasujący do tego, z jakiej odległości znak ma być czytany i ile miejsca jest w głąb. Jak działa samo rozproszenie i czym różnią się stopnie opalu, rozkładamy w tekście o pleksi mlecznej i opalowej.
Litery przestrzenne kontra płaskie na dystansach
To dwie zupełnie różne konstrukcje, które w katalogach bywają wrzucane do jednej kategorii.
- Litera przestrzenna to samodzielna bryła: lico, ścianki boczne i wnętrze, w którym mieści się oświetlenie. Świeci licem, konturem albo obydwoma. Czytelna po zmroku z dużej odległości, bo sama jest źródłem światła.
- Litera płaska na dystansach to wycięty kształt odsunięty od ściany na tulejach. W dzień czyta się cieniem i grubością materiału; po zmroku, tylko jeśli podświetli się ją od tyłu, rzucając łunę na ścianę za znakiem.
Różnica praktyczna: litera płaska wygląda lekko i nowocześnie w oświetlonym wnętrzu, ale w ciemnym korytarzu znika. Litera przestrzenna działa zawsze, kosztem większej głębokości i wyższej ceny przy dłuższych napisach.
Co najczęściej psuje gotowy znak
- Zbyt mała odległość lica od modułów. Najczęstsza przyczyna widocznych punktów. Nadrabianie tego samym rodzajem tafli działa tylko do pewnej granicy, dalej trzeba pogłębić obudowę.
- Nadruk na licu zamiast pod nim. Zadruk od zewnątrz jest wystawiony na wszystko: deszcz, mycie, promieniowanie. Na licu kasetonu grafika idzie od strony wnętrza wszędzie tam, gdzie konstrukcja na to pozwala.
- Cienkie kontury w projekcie. Linia, która wygląda dobrze na ekranie, przy wycięciu w tafli o grubości kilku milimetrów bywa niewykonalna albo krucha. Minimalna szerokość elementu zależy od grubości materiału i sposobu cięcia. To jedna z pierwszych rzeczy, które sprawdzamy w pliku.
Co przygotować przed wyceną
- Plik wektorowy znaku, z tekstem zamienionym na krzywe.
- Wymiar docelowy całości albo wysokość pojedynczej litery.
- Z jakiej odległości znak ma być czytany i czy po zmroku.
- Gdzie zawiśnie. Wnętrze, witryna, elewacja.
- Ile miejsca jest w głąb. To często przesądza o rodzaju lica.
Montaż i zasilanie — co trzeba przewidzieć w ścianie
Znak podświetlany różni się od zwykłego szyldu jedną rzeczą, o której najłatwiej zapomnieć na etapie projektu: potrzebuje prądu w miejscu, w którym zawiśnie. Doprowadzenie zasilania po fakcie zwykle oznacza kabel biegnący po elewacji albo kucie ściany.
Warto ustalić to razem z projektem znaku:
- Gdzie stanie zasilacz. W obudowie kasetonu mieści się zwykle bez problemu; przy literach przestrzennych zasilacz najczęściej idzie osobno: w suficie podwieszanym, w puszce montażowej albo wewnątrz budynku. Musi być dostępny, bo to element, który wymienia się najczęściej.
- Jak biegnie kabel między znakami. Przy napisie z liter przestrzennych każda litera ma własne doprowadzenie. Połączenia prowadzi się po stronie ściany, w rowku albo za listwą maskującą, a to znaczy, że rozstaw liter trzeba znać przed wierceniem, nie po.
- Czy znak ma się wyłączać. Sterowanie czujnikiem zmierzchu albo zegarem to decyzja instalacyjna, nie estetyczna, i wymaga przewidzenia miejsca na sterownik.
Podłoże, na którym znak zawiśnie
To pytanie pada zaskakująco rzadko, a rozstrzyga o sposobie mocowania i czasem o samej wykonalności.
- Ściana pełna. Mocowanie kołkami, bez ograniczeń. Najprostszy przypadek.
- Ściana warstwowa z ociepleniem. Kołek musi sięgnąć do warstwy nośnej przez styropian albo wełnę, inaczej znak z czasem się obluzuje. Przy cięższych kasetonach potrzebne są kotwy przelotowe.
- Szyba witryny. Odpadają kołki, zostaje klejenie albo mocowanie na uchwytach do szkła. Znak musi być wtedy lekki, a jego ciężar policzony, nie oszacowany.
- Płyta gipsowo-kartonowa. Nośność zależy od rozstawu profili pod płytą. Przy literach przestrzennych zwykle wystarczy, przy kasetonie prawie nigdy.
Dlatego pierwsze pytanie, które zadajemy przy wycenie znaku, dotyczy nie grafiki, tylko ściany. Od niej zależy ciężar, jaki wolno zaprojektować, a od ciężaru: grubość lica i konstrukcja obudowy.
Pytania, które dostajemy najczęściej
Dlaczego w kasetonie widać punkty świetlne?
Bo lico jest za blisko źródła światła albo za mało rozpraszające. Światło nie zdąży się rozłożyć na drodze od modułu do powierzchni i widać jaśniejsze plamy w miejscach, gdzie siedzą diody. Rozwiązania są dwa i zwykle stosuje się oba naraz: większa odległość między modułem a licem oraz lico z pleksi opalowej zamiast zwykłej mlecznej.
Czym litery przestrzenne różnią się od liter płaskich na dystansach?
Litery przestrzenne mają własne ścianki boczne i wnętrze, w którym mieści się oświetlenie: to samodzielne bryły. Litery płaskie na dystansach to wycięte kształty odsunięte od ściany na tulejach; świecą tylko wtedy, gdy podświetla się je od tyłu, rzucając łunę na ścianę. Płaskie są tańsze i płytsze, przestrzenne czytelniejsze po zmroku z większej odległości.
Czy kaseton może wisieć na zewnątrz?
Tak, ale wtedy rozstrzygające przestaje być lico, a zaczyna szczelność obudowy i odporność nadruku. Samo PMMA znosi warunki zewnętrzne bardzo dobrze. Słabszym ogniwem jest zadruk na licu i uszczelnienie, przez które do środka dostaje się woda. To trzeba przewidzieć na etapie projektu, a nie po pierwszej zimie.
Co jest tańsze: kaseton czy litery przestrzenne?
Zwykle kaseton, bo to jedna obudowa i jedno lico. Litery przestrzenne to tyle osobnych wyrobów, ile znaków, każdy z własnym wycięciem, ściankami, montażem i doprowadzeniem zasilania. Różnica rośnie z liczbą znaków, więc przy krótkiej nazwie bywa niewielka, a przy długiej znacząca.